RSS

Đang còn vô vàn những bí ẩn trên Thiên Đàng và dưới Mặt Đất

08 Sep

Ngược lại hoàn toàn với những nhận định trước đó, cuối cùng, những nhà thiên văn học vào tháng trước đã thông báo rằng vật thể có quỹ đạo –Eris ước tính rắng có thể có kích thước nhỏ hơn so với sao Diêm Vương. Vào năm 2005, Eric đuợc phát hiện và được công bố rằng lớn hơn sao Diêm Vương. Nhận định này đã gây nên tranh cãi và biến sao Diêm Vương được phân loại vào hành tinh lùn thay vì là hành tinh như trước đây. Tuy nhiên, đây chính lúc cần thiết để xem xét lại các nhận định.

Hầu hết trong số chúng ta đều muốn tin rằng sao Diêm Vương thật sự tồn tại. Chúng ta thích quan niệm về hành tinh thứ chín bởi nó gợi cho ta cảm giác của sự trọn vẹn và toàn mĩ. Và bên cạnh đó, nếp suy nghĩ về một vũ trụ có chín hành tinh đã hằn sâu trong những nếp nhăn trên hộp sọ của chúng ta. Vì thế, khi sao Diêm Vương bị hạ xuống xếp vào loại hành tinh lùn đã xảy ra một sự uất phẫn, vì nó đã làm thay đổi thứ mà chúng ta tưởng là chúng ta biết là Đúng về vạn vật, về vũ trụ.

Khoa học, tất nhiên, không và không cần quan tâm đến những gì chúng ta đã học và được học vào những năm tháng đầu tiên. Nếu như cuộc phiêu lưu của sao Diêm Vương dạy chúng ta hiểu ra điều gì đó, thì đó chính là mỗi khi chúng ta tưởng rằng mình đã chắc chắn khám phá ra được chút gì về vũ trụ vô tận kia thì đó thường chỉ là những nhận định sai lệch, thiếu chính xác, chỉ đơn thuần là sự may mắn nhất thời. Sự phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930 bởi Clyde Tombaugh là một ví dụ hùng hồn, một chứng cứ linh thiêng không chỉ cho sự kiên trì bền bỉ làm việc của Tombaugh mà còn là chứng cứ cho cái lạ lùng, kì diệu của hoàn cảnh mà chính nó đã dẫn đến một khám phá khoa học vĩ đại.

Cuộc tìm kiếm về hành tinh thứ chín được dấy lên bởi một giáo sư kì cựu của trường đại học Havard danh tiếng, Percival Lowell, người được biết đến rộng khắp qua bái phát biểu về sự tồn tại của nền văn minh Martian. Giả thuyết của Lowell về hành tinh X dựa trên những nhận định khả quan mặc dù được thu thập từ những thông tin chưa hoàn tòan thuyết phục. Nhiều người đã quan sát được rằng quỹ đạo của sao Thiên Vương (Uranus) dường như bị gây nhiễu bởi một sự tác động của lực hấp dẫn mạnh hơn cả trên quỹ đạo của sao Hải Vương (Neptune). Theo ý kiến của giáo sư Lowell thì nếu nguồn gốc của lực đó được xác định thì con người chỉ cần dùng kính thiên văn chiếu vào khu vực đó và có thể sẽ khám phá ra một thế giới mới mà chưa hề được biết đến.

Cho nên, Lowell, bắt tay ngay vào việc đó ở một đài quan sát mà ông mới dựng lên. Phương pháp của ông là duy nhất và trước đó chưa hề có. Đáng tiếc thay, vào năm 1916, sau gần một chục năm say mê về những phương pháp tính toán tuyệt vời và các nghiên cứu công phu và tỉ mỉ, Lowell qua đời, để lại tiếng đời là một con người tài năng nhưng khá là lập dị.

Mười ba năm sau, Clyde Tombaugh được thuê bời V.M. Slipher, người quản lí đài quan sát Lowell, cho tiếp tục quá trình nghiên cứu đang dang dở của Lowell.

Ở tuổi 22, Tombaugh đã tạo nên được chiếc kính thiên văn riêng của mình qua suốt những năm sống trên căn gác mái trong một ngôi nhà trang trại của cha ông (nơi mà không khí thoáng đãng và yên tĩnh đủ tạo điều kiện để cho ông có thể sửa chữa các lỗi trong gương của chiếc kính thiên văn được ông đánh bóng bằng tay). Sản phẩm cuối cùng là những chiếc kính thiên văn chất lượng cao và thành công mĩ mãn đến nỗi Tombaugh có thể vẽ lại hình ảnh về thời tiết trên sao Mộc cách đó 400 triệu dặm. Mang trong mình đam mê cháy bỏng nhưng không may rằng Tombaugh không có tiền để trang trải cho đại học, ông đã viết một lá thư ngẫu nhiên cho Slipher với mong muốn tìm kiếm một lời khuyên cho nghề nghiệp của ông. Slipher đã nhìn vào các bức vẽ mà Tombaughđính kèm trong lá thư, và không lâu sau đó mời Tombaugh đến Arizona.

Trong nhiều tháng, Tombaugh đã sử dụng một dụng cụ có tên gọi là máy so mẫu trong chớp mắt (Blink Comparator) dùng để quan sát thật kĩ vào những điểm trên dĩa hình, săn lùng cho sự chuyển động, dù là rất nhỏ thôi, của các chấm bằng đinh ghim ở giữa hàng triệu ngôi sao. Cuối cùng, ông cũng đã tìm được một điểm di chuyển, đó là vào tháng hai năm 1930. Đây cũng chính là thời điểm mà theo như tính toán số học của Lowell, một điểm di chuyển sẽ xuất hiện. Các bài báo ngay lập tức đưa tin, xác nhận rằng sự tiên đoán của Lowell đã thành sự thật.

Nhưng điều lạ ở vật thể này là nó quá nhỏ để có thể tạo nên ảnh hưởng trên quỹ đạo của sao Thiên Vương. Các nhà thiên văn học sau đó lại cho rằng nó chắc chắn phải là một mặt trăng, với một hành tinh lớn hơn ở bên cạnh. Nhưng măc dù nhiều sự tìm kiếm đã được diễn ra nhưng vẫn không thể nào cho thấy sự có mặt của”hành tinh lớn hơn” như đã được dự đoán.

Họ cuối cùng phải đối mặt với sự thật rằng sự phát hiện của vật thể mà rất gần so với ước đoán của Lowell chỉ đơn thuần là một sự trùng hợp ngẫu nhiên mà thôi. Vật thể được tìm bởi Tombaugh, không lâu sau đó được đặt tên là sao Diêm Vương (Pluto), không phải là hành tinh X. Sau sự kiện này, thay vì là một ví dụ điển hình cho bí quyết và tầm nhìn xa trông rộng về vũ trụ học của nước Mĩ, sự phát hiện này lại là một kết cục dựa trên sự may mắn của một sự tưởng tượng, mơ hồ, vô căn cứ.

Hàng chục năm sau , giả thuyết được xác nhận lại là đúng. Dữ liệu từ tàu con thoi số 2 vào năm 1989 cho thấy rằng khối lượng của sao Hải Vương đã bị tính toán sai lệch khoảng 0.5%, và trên thực tế, quỹ đạo của sao thiên Vương (Uranus) chưa từng bị làm nhiễu loạn một cách không thể lý giải được như từng được nhận xét. Nói cách khác, Percival Lowell đã săn lùng một hành tinh không hề tồn tại. Và Clyde Tombaugh, ngược lại với bậc tiền bối, đã tìm ra được vật thể vũ trụ mà con người đang tìm kiếm.

Nói cho cùng thì, khoa học không phải là thứ hoàn toàn hoàn hảo. Nó là cũng chỉ là một công trình của con người, phụ thuộc vào vào ý tưởng và đam mê của chính con người, thậm chí còn phụ thuộc cả vào may và rủi. Từ đó đến nay, các nhà thiên văn học đã phát hiện ra hàng tá các vật thể vũ trụ khác trong hệ mặt trời của chúng ta, những vật thể mà gần bằng với sao Diêm Vương và có thể chiếm tới một nhóm riêng các vật thể quay theo quỹ đạo. Và mới trong tuần này thôi, các nhà nghiên cứu tuyên bố rằng họ đã xác định được 1235 hành tinh trong các hệ sao khác.

Chúng ta có thể thất vọng vì sự hạ bậc của của sao Diêm Vương nhưng cách tốt nhất để biểu dương Lowell và Tombaugh chính là hãy nên hạnh phúc về sự thật rằng- sao Diêm Vương- mặc dù không như nó đã được dự đoán nhưng chính sao Diêm Vương chính là một phần không nhỏ tạo nên vũ trụ muôn màu này, càng ngày càng phức tạp, thay đổi và bất ngờ mà đến cả người khám phá ra nó cũng khó có thể ngờ đến.

Và tất nhiên, cho những ai trong số chúng ta khi còn bé luôn lẩm nhẩm rằng “My Very Eager Mother Just Served Us New Pizza” (các chữ cái đầu của mỗi từ là kí tự đầu theo thứ tự ra xa dần Mặt Trời của các hành tinh: Mercury – Venus – Earth – Mars – Jupiter – Saturn – Uranus – Neptune – Pluto), thì chín hành tinh luôn luôn có vẻ phù hợp hơn là tám. Tuy nhiên, các bạn phải biết rằng, Trái Đất luôn quay. Thật thế, không có hiện thực nào là đúng mãi mãi, nhưng chúng ta, với một ý kiến và cách suy nghĩ kiên định thì con người sẽ còn có những cuộc phát kiến vĩ đại hơn, hoành tráng hơn so với những gì đã làm được trong quá khứ.

Chú giải.

Michael Byers: là tác giả của cuốn tiếu thuyết “ Percival’s Planet”.

hành tinh lùn: đây là thuật ngữ chính xác hơn “tiểu hành tinh”, chỉ những vật thể có quỹ đạo quanh mặt trời, có lực hấp dẫn đủ lớn để thắng các lực li tâm khác tạo nên hình dáng gần với hình cầu, có “vật thể có khối lượng đáng kể khác” ở gần quỹ đạo của nó, không phải là vệ tinh tự nhiên của một hành tinh hay các vật thể khác trong hệ Mặt Trời.

Michael Byers

Theo The New York Times

Lê Hoàng Lan Anh (VPAC) biên dịch

Advertisements
 

One response to “Đang còn vô vàn những bí ẩn trên Thiên Đàng và dưới Mặt Đất

  1. CTCT

    September 22, 2011 at 1:46 pm

    bài này hay!

     

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: