RSS

Truy lùng bức hoạ đã mất của Leonardo da Vinci (phần 1)

18 Sep

Maurizio Seracini, bên trái, và phụ tá đang chuẩn bị kiểm tra bức bích hoạ.

Hàng chục năm nay, các nhà nghiên cứu đã miệt mài tìm kiếm một kiệt tác của Leonardo da Vinci, được tin rằng là được giấu đằng sau một bức vẽ trên tường bởi Giorgio Vasari trong Palazzo Vecchio. Nhưng giờ đây, nhờ sự kết hợp lạ nhưng  vô cùng tinh tế  của lịch sử nghệ thuật và vật lí hạt nhân, một phần được sắp đặt bởi một nhà nhiếp ảnh gia hành nghề tự do khiêm tốn, cuộc truy tìm mòn mỏi này sẻ sớm được khép lại.

Chưa hết, kết thúc cuộc tìm kiếm, một bức ảnh chụp một tấm họa tưởng như đã bị mất của Leonardo da Vinci sẽ được hé lộ.

Câu chuyện rắc rối này xảy ra vào những năm của thập niên 70, khi mà một nhà lịch sử về nghệ thuật trường phái Florentine, Maurizio Seracini bị thuyết phục rằng bức bích họa-bức họa được tạo nên trên nền tường có tên “Trận chiến của Anghiari” (“Battle of Anghiari”), tác phẩm được xem là tuyệt vời nhất được ca ngợi rất nhiều trong thời huy hoàng của Leonardo da Vinci. Bức tranh này đã trải qua hàng trăm năm từ thời chính quyền Florence và được đoán rằng đang ẩn náu đâu đó đằng sau bức tường Vasari.

Từ những năm 70, nhà lịch sử nghệ thuật Maurizio Seracini (bên trái, cùng với phụ tá), đã được thuyết phục rằng bức hoạ “Trận chiến của Anghiari”, kiệt tác bị thất lạc của Leonardo da Vinci, đang ẩn dấu đằng sau bức tranh của Giorgio Vasari có kích cỡ của một bức tường ở Palazzo Vecchio, Florence. Hiện nay – nhờ có sự kết hợp kì lạ giữa lịch sử nghệ thuật và vật lí hạt nhân – nhiệm vụ này sẽ sớm được hoàn thành.

Với những con ngựa hung mãnh, nhãy hẵng lên, vó ngựa hoang tàn và những quân lính khát máu vung chiếc gươm cùa mình trong sự xô bồ của chiến tranh, ”Trận chiến của Anghiari”, bức họa được Leonardo bắt đầu từ năm 1505 và có vẻ như là đã bị lãng quên vào năm sau đó, được ca ngợi là một thành công vang dội của nhà họa sĩ tài hoa này. Nó được sao chép bởi rất nhiều các nghệ sĩ thời đó cho đến khi biến mất một cách vô cùng bí ẩn trong một khoảng thời gian ở giữa thế kỉ thứ 16. (Một bức tranh Rubens nổi tiếng được trưng bày trong Loyvre cũng được lấy cảm hứng từ một bức sao chép ẩn danh trên bức tường vẽ về quang cảnh cuộc chiến).

Một sự pha trộn giữa sự tìm kiếm những di tích lịch sử và các phép phân tích khoa học đã dẫn đến việc ông Seracini dám đánh bạo đưa ra ý kiến rằng Vasari che phủ các bức tranh dầu của Leonardo bởi một bức tường, sau đó, vẽ lại bức tranh của ông đè ngay lên trên, như được thấy ngày nay. (Vào năm 1563, Vasari được giao phái để tạo nên các bức bích họa bởi những thành viên của nhà Medici, những người đã giành lại được quyền lực sau khoảng thời gian của chính quyền Cộng hòa).

Vào những năm 70, Seracini, lãnh đạo Trung Tâm Khoa học Tổng hợp về Nghệ Thuật, Điêu Khắc và Kiến Trúc tại đại học California, San Diego, và cũng là giáo sư trường kĩ thuật, chú ý đến từ “cerca trova” – có nghĩa là “tìm kiếm và bạn sẽ tìm ra nó”- được vẽ trên nền của cuộc chiến trong bức họa của Vasari – một manh mối vô cùng quý giá đã khơi dậy sự thích thú khám phá trong ông.

Qua nhiều năm, ông đã sử dụng rất nhiều phương pháo và dụng cụ, tất cả những gì ông có thể: từ sóng siêu âm đến tạo ảnh nhiệt đến cả hệ thống radar với mong muốn xác định đươc vị trí khả nghi nhất bức hoạ của Leonardo da Vinci. Và ông đã thực sự tin rằng mảnh ghép của trò tìm kiếm ấy ẩn giấu ngay đằng sau cái kí hiệu”cerca trova” kia. Từ năm 2000, ông đã nhiều lần sử dụng radar để tìm kiếm khoảng trống không khí chứng tỏ rằng tác phẩm của Vasari được vẽ trên bức tường gạch mới mà phía sau nó là những tuyệt phẩm nguyên bản không ai khác chính của Leonardo. Sự nỗ lực không ngừng nghỉ của ông đã được đền đáp với việc một số nhà trợ đã tìm đến với dự án. Nhưng song song đó, kế hoạch của ông cũng thường xuyên bị gây khó dễ bởi cục liên bang nước Ý và thiếu các khoản trợ cấp.

Scan laser được áp dụng để thu thập dữ liệu 3-D tại Sảnh Năm trăm (Hall of Five Hundred), Palazzo Vecchio. Đây là một phần của cuộc tìm kiếm.


Mặc dù vậy, giờ đây, thời thế đang thay đổi. “Chúng tôi đã sắp đến đích rồi!”,ông Seracini , quý ông 64 tuổi, nói vào một buổi chiều gần đây, lúc đó đang nhìn xuống Arno từ sân thượng của Palazzo Vechio.

Một điều đáng chú ý ở đây đó là, dự án đã tìm được một người hỗ trợ vô cùng quan trọng: Matteo Renzi, ngài thị trưởng trẻ và đầy nhiệt huyết của Florence từ năm 2009. “Tôi đã và đang là một fan cuồng nhiệt của cuộc tìm kiếm này, và ngay sau khi tôi trở thành thị trưởng, tôi đã nói rằng: trong nhiệm kì của tôi, chúng ta sẽ kết thúc trò chơi này”. Ông Renzi phát biểu trong một cuôc phỏng vấn qua điện thoại. ”Chúng ta cần kết thúc trò chơi này, hoặc nó sẽ biến thành trò lố bịch vô nghĩa”.

Cái tên “Leonardo da Vinci” xuất hiện trong cuốn sách ghi chép từ thế kỉ 16, có nhắc đến việc mua gỗ để bảo vệ bức hoạ “Trận chiến của Anghiari”. Đây là bằng chứng cho thấy bức hoạ rất có thể đang được ẩn dấu nơi đây và nó rất được trân trọng.


Vào năm 2010, Renzi kí một bản cam kết có nội dung National Geographic Society sẽ chi trả một khoản tiền trị giá 250,000$ đổi lại cho quyền xuất bản đầu tiên kết quả cuộc tìm kiếm của giáo sư Seracini, và còn phát triển một vài dự án khác liên quan đến Florence. Ngài thị trưởng còn nói thêm rằng thành phố đã sẵn sàng cho Seracini và đội của giáo sư tiến hành một loạt các cuộc kiểm tra khoa học đối với bức tường vào năm 2012.

“Trong vòng một năm tới bạn sẽ không viết rằng, ‘Bây giờ họ đang khởi động,’” ông Renzi nói. ”Thay vào đó, tôi mong các bạn sẽ viết rằng, ‘Chúng ta sẽ làm gì với bức tranh của Leonardo?’  Đây mới là câu hỏi thực sự!”

Dự án của giáo sư Seracini đã có một bước ngoặt ngoạn mục vào năm 2007, khi ông gặp David Yoder. Là một người Indiana đặc trưng, với lối nói chậm rãi, một nhà nhiếp ảnh gia tự do cho các tòa soạn báo lớn như The New YorkTimes, ông Yoder có vẻ như không phù hợp với việc giải mã bí ẩn của tác phẩm bị mất của Leonardo. Nhưng sau khi làm cho cho National Geographic trên một bài báo viết về cuộc truy lùng của Seracini, Yoder thấy có thêm động lực để bước vào một lĩnh vực mới, cam go, thử thách.

(còn tiếp)

Rachel Donadio

Theo The New York Times

Lê Hoàng Lan Anh biên dịch

Advertisements
 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: