RSS

09/07/1845 – Ngày sinh nhà thiên văn học, nhà toán học người Anh George Howard Darwin

George Darwin là con trai thứ hai của nhà bác học Charles Darwin, tác giả của Thuyết Tiến Hóa. Trong thời gian học đại học, ông luôn nằm trong tốp các sinh viên có thành tích cao nhất của trường Cambridge. Sau khi tốt nghiệp, ông tham gia công tác giảng dạy tại Cambridge. Từ năm 1883 cho đến khi qua đời, ông đảm nhiệm chức vụ giáo sư Plumian của khoa Thiên văn trường đại học Cambridge (giáo sư Plumian và giáo sư Lowndean là 2 chức danh giáo sư đứng đầu khoa Thiên văn trường Cambridge.

George Howard Darwin (09/07/1845 – 07/12/1912)

Giáo sư Plumian chuyên nghiên cứu về thiên văn và triết học). Ông đảm nhiệm cương vị chủ tịch hội Thiên văn Hoàng gia Anh trong 2 năm 1899 và 1900.

Lĩnh vực nghiên cứu chủ yếu của George Darwin là sự tương tác lẫn nhau giữa các thiên thể. Ông đi sâu vào phân tích trường hợp bài toán 3 thiên thể dựa trên những khảo sát đối với bộ ba Trái Đất, Mặt Trăng, Mặt Trời. Bên cạnh đó, George Darwin cũng tiến hành nghiên cứu chuyển động quay của các chất lỏng. Ông đã đưa ra giả thiết Mặt Trăng và Trái Đất ban đầu vốn là một vật thể có dạng lỏng duy nhất, sau đó vì tác dụng của Mặt Trời mà tách ra làm hai. Tuy nhiên, giả thiết này hiện nay đã bị coi là không đúng.

Tên ông đã được đặt cho một crater trên Sao Hỏa.

Trần Tuấn Tú – HAAC

Tài liệu tham khảo:
[1]Today in Science History, 1999 – 2007. July 09 – Births, Deaths, Events,
http://www.todayinsci.com/7/7_09.htm

[2]JOC/EFR © October 2003. George Howard Darwin,
http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Darwin.html

Advertisements
 

08/07/2003 – NASA phóng thành công xe tự hành thám hiểm Sao Hỏa Opportunity

Giữa năm 2003, NASA phóng đồng thời 2 xe tự hành hướng tới hành tinh đỏ : Spirit (Mars Exploration Rover A, MER-A) và Opportunity (Mer-B). Hai xe tự hành có cấu tạo, trang bị giống hệt nhau (1). Phần thân của Spirit và Opportunity có dạng hình hộp, với một cánh tay máy và 6 bánh xe. Chúng hoạt động chủ yếu bằng năng lượng mặt trời, dựa trên các tín hiệu điều khiển từ Trái Đất cũng như các tính toán của máy tính trên xe. Nhiệm vụ chính của Spirit và Opportunity là thực hiện các khảo sát, phân tích đối với đất đá tại khu vực đổ bộ để tìm ra bằng chứng về sự tồn tại của nước trong quá khứ trên bề mặt Sao Hoả.

Mars Exploration Rover hoạt động trên Sao Hoả (ảnh minh hoạ)

Được phóng lên không gian bằng tên lửa Delta-II (2), Opportunity mất khoảng 5 tháng để bay đến Sao Hoả. Sau 1 tháng rưỡi thực hiện quá trình tiếp cận và hiệu chỉnh quỹ đạo, ngày 25/01/2004, xe tự hành đã đổ bộ thành công xuống khu vực gần xích đạo Sao Hoả. Hoàn toàn tình cờ, Opportunity lăn đúng vào một crater nhỏ (Eagle crater).

Theo kế hoạch ban đầu, Opportunity sẽ hoạt động trong vòng 90 ngày (ngày Sao Hoả). Tuy nhiên, các xe tự hành của NASA thường hoạt động được lâu hơn dự kiến rất nhiều lần. Cho đến nay, Opportunity đã làm việc được hơn 1550 ngày trên Sao Hoả với đầy đủ các chức năng theo thiết kế : lấy mẫu, phân tích và quan sát. Với những thành công thu được, tên của xe tự hành đã được dùng để đặt cho một tiểu hành tinh (asteroid 39382 Opportunity) (3)

Trần Tuấn Tú HAAC

Tài liệu tham khảo:
[1]Mark Wade, 1997-2007. Encyclopedia Astronautica, This Day in Space History, July 08,http://astronautix.com/thisday/july08.htm
[2]NASA, National Space Science Data Center, 04/2008. Opportunity,
http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/masterCatalog.do?sc=2003-032A

 

07/07/1816 – Ngày sinh nhà thiên văn học Thụy Sĩ Johann Rudolf Wolf

Rudolf Wolf đã theo học tại các trường đại học tại Zurich, Vienna và Berlin. Năm 1844, ông trở thành giáo sư thiên văn học tại đại học Bern. Năm 1847, ông được bổ nhiệm là giám đốc đài thiên văn Bern. Năm 1855, ông là giáo sư thiên văn học của hai trường: đại học Zurich và Học viện Công Nghệ Liên Bang Zurich.

Johann Rudolf Wolf (07/07/1816 – 06/12/1893)

Lĩnh vực nghiên cứu chủ yếu của Wolf là các vết đen Mặt Trời. Ông là người phát triển và hoàn thiện ý tưởng về chu kỳ xuất hiện các vết đen mặt trời của Heinrich Schwabe. Không chỉ trực tiếp tiến hành quan sát, Wolf còn thu thập và khảo sát các số liệu quan sát vết đen Mặt Trời từ năm 1610. Ông đã tính toán ra được chu kỳ hoạt động của Mặt Trời là khoảng 11.1 năm. Năm 1852, ông là một trong số 4 nhà thiên văn đã tìm ra mối liên quan giữa chu kỳ hoạt động Mặt Trời và sự thay đổi từ trường của Trái Đất.

Trần Tuấn Tú – HAAC

Tài liệu tham khảo:
[1]Today in Science History, 1999 – 2007. July 07 – Births, Deaths, Events,
http://www.todayinsci.com/7/7_07.htm

[2]Wikipedia, 07/2007. Rudolf Wolf,
http://en.wikipedia.org/wiki/Rudolf_Wolf

 

Vũ trụ học là gì?

Vũ trụ học là một phần của thiên văn học liên quan đến nguồn gốc và sự tiến hóa của vũ trụ, từ vụ nổ Big Bang đến ngày nay và trong tương lai. Theo NASA, định nghĩa của vũ trụ học là “sự nghiên cứu khoa học về các tính chất quy mô rộng lớn của vũ trụ tổng thể.”

Các nhà vũ trụ học lúng túng với những khái niệm kỳ lạ như lý thuyết string, vật chất tối và năng lượng tối và liệu có một vũ trụ hay nhiều vũ trụ (đôi khi được gọi là đa vũ trụ). Trong khi các ngành thiên văn khác tập trung vào những thiên thể hay hiện tượng riêng biệt hoặc một nhóm những thiên thể, vũ trụ học nghiên cứu toàn bộ vũ trụ từ lúc sinh ra tới lúc chết đi, với vô số những bí ẩn tại mỗi giai đoạn.


Ảnh chụp từ một máy tính mô phỏng sự hình thành của những cấu trúc quy mô lớn trong vũ trụ, hiển thị một bản vá của 100 triệu năm ánh sáng và chuyển động mạch lạc của các thiên hà chảy về phía tập trung khối lượng cao nhất ở trung tâm.CREDIT: ESO
 

28/06/1889 – Ngày mất nhà thiên văn học Hoa Kỳ Maria Mitchell

Maria Mitchell sinh ra tại Nantucket, Massachusetts. Bà xuất thân là một nhân viên thư viện. Mitchell đã được cha bà dạy cho thiên văn học và các phương pháp quan sát. Bà được coi là nhà nữ thiên văn chuyên nghiệp đầu tiên của Hoa Kỳ.

Mùa thu năm 1847, bà là người đầu tiên phát hiện ra sao chổi 1847 VI (sau này được đánh số lại là C/1847). Bà đã được vua Frederick VII của Đan Mạch trao tặng huân chương và trở lên nổi tiếng (trước Mitchell, chỉ có duy nhất Caroline Herschel là nhà thiên văn nữ đã phát hiện ra các sao chổi mới).

Mitchell laf thành viên nữ đầu tiên của Viện hàn lâm Khoa Học Nghệ Thuật Hoa Kỳ (năm 1848), là thành viên của Hiệp hội Khoa Học Tiên Tiến Hoa Kỳ (năm 1850). Bà đã tham gia xây dựng bảng các vị trí của Sao Kim trong thời gian làm việc cho Văn phòng Quản lý lịch hàng hải. Năm 1865, bà trở thành giáo sư thiên văn đầu tiên của trường cao đẳng Vassar, đồng thời là giám đốc của đài thiên văn của trường.

Tên bà được đặt cho một crater trên Mặt Trăng, sao chổi do bà phát hiện năm 1847 (Miss Mitchell ‘s Comet) và một đài thiên văn ở Nantucket.

Image

Maria Mitchell (01/08/1818 – 28/06/1889)

 Trần Tuấn Tú – HAAC

Tài liệu tham khảo:
[1] Today in Science History, 1999 – 2007. June 28 – Births, Deaths, Events, http://www.todayinsci.com/6/6_28.htm
[2] Wikipedia, 0262007. Maria Mitchell,
http://en.wikipedia.org/wiki/[/Maria_Mitchell

 

Tiểu sử Stephen Hawking

Nhà vũ trụ học Stephen Hawking được xem là một trong những nhà vật lý lý thuyết tài năng nhất kể từ Albert Einstein. Công việc của ông về nghiên cứu khởi nguyên và cấu trúc của vũ trụ – từ Big Bang cho tới lỗ đen – đã làm nên một cuộc cách mạng trong lĩnh vực này; trong khí đó những cuốn sách ăn khách của ông đã lôi cuốn độc giả trên khắp thế giới – những người có lẽ chưa biết gì về tiểu sử khoa học của ông. Trong phần giới thiệu ngắn này, chúng ta cùng nhìn về sự nghiệp và sự học của Hawking – từ những khám phá cho tới những cuốn sách nổi tiếng mà ông đã viết – và căn bệnh đã lấy mất khả năng nói và di chuyển của ông.

Cuộc đời đầy giông tố

Nhà vũ trụ học người Anh Stephen William Hawking sinh tại nước Anh vào ngày 8/1/1942 – đúng 300 năm kể từ ngày chết của nhà thiên văn học Gelileo Galilei. Ông theo học tại trường đại học Oxford, chuyên ngành vật lý, mặc dù công việc của cha ông là tập trung vào thuốc men. Hawking theo học Cambrige để nghiên cứu vũ trụ học.

Read the rest of this entry »

 

Vũ trụ là một chỉnh thể?

Các nhà khoa học đã khảo nghiệm nhiều hiện tượng mà dường như đều hướng vào điều sau đây: vũ trụ tồn tại như một chỉnh thể. Nói cách khác, có một nguồn lực bí ẩn nào đó liên kết mọi cơ cấu vật chất trong vũ trụ thành một thể thống nhất.

Con lắc Foucault

Sau đây là kết quả kỳ lạ của một thí nghiệm do nhà vật lý Leon Foucault (người Pháp) thực hiện vào năm 1851. Ông đã cho treo một con lắc (sợi dây dài buộc một vật nặng) vào mái vòm của ngôi đền Pantheon ở Paris. Khi thả cho con lắc chuyển động thì sợi dây quét qua lại trong không khí theo một mặt phẳng dường như hoàn toàn cố định so với tất cả các thiên thể. Nói cách khác, hành trang của con lắc được quyết định bởi toàn bộ vũ trụ. Vậy thì cái gì giữ vai trò liên kết tất cả các cơ cấu vật chất thành một chỉnh thể?

Con lắc Foucault ở Panthéon, Paris

Read the rest of this entry »

 
 
%d bloggers like this: